Uyku Apnesi ve kalp hastalıkları arasında güçlü bir bağlantı bulunmaktadır. Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA), adrenalin/epinefrin yükselmesi, düzensiz kalp atışı, kilo alımı ve yüksek kalp hızı gibi mekanizmalarla kalp hastalığının artışına katkıda bulunur. Oksijen seviyelerindeki düşüşler adrenalin salgısını tetiklerken, uyku apnesi atriyal fibrilasyon riskini artırır. Ayrıca, uyku apnesi yorgunluğa neden olarak sağlıksız yaşam tarzı seçimlerini teşvik edebilir ve kalp sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Uyku Apnesi, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca insanı etkileyen ciddi bir sağlık sorunudur. Son yıllardaki araştırmalar, ABD'de 5 yetişkinin 1'inde en azından hafif Uyku Apne Sendromuna sahip olduğunu, ek araştırmalarda da Uyku Apnesi ve kalp hastalığı arasında sağlam bir bağlantı olduğunu gösterdi. Uyku Apne Sendromunun tedavisiyle; eşinize horlama sesi duymadığı için büyük bir hediye vereceksiniz ayrıca kendinize en büyük iyiliği yaparak, kalp hastalığı ve kalp krizi riskinizi en aza indireceksiniz.
Peki, Uyku Apnesi ve kalp hastalıkları arasında nasıl bir bağlantı var?
Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA), kalp hastalığının artışına şu şekillerde katkıda bulunur:
Adrenalin/Epinefrin yükselmesi: Bir OSA atağı sırasında, oksijen seviyesi, nefes durması ve hava akışının azalması sonucu vücutta düşüş gösterir. Vücut doğal olarak adrenalini (epinefrin olarak da bilinir) kan dolaşımına atarak yanıt verir. Bu stres hormonunun salınması kan basıncında bir artışa neden olur ve adrenalin / epinefrin düzeyleri sıklıkla yükselirse kardiyovasküler problemlere katkıda bulunur. Devam eden kardiyovasküler problemler kalp krizine neden olabilir.
Düzensiz kalp atışı: Uyku Apnesi olan kişiler, atriyal fibrilasyonun sıklığı ve şiddetinde veya düzensiz bir kalp atımında bir artış eğilimi gösterirler. Sağlıklı bireyler zaman zaman düzensiz bir kalp atışı yaşarken, Uyku Apnesi hastaları, ileride kronik atriyal fibrilasyon olasılığını daha yüksektir.
Kilo: Kilolu bireyler OSA'sine sahip olma riski yüksektir, ancak Uyku Apnesinin de kilo almaya etkisi olabilir ve sağlıksız bir yaşam tarzına katkıda bulunabilir. Uyku Apnesi hastaları sık sık yorgun ve gündüzleri aşırı uykululuktan muzdariptir. Bu durum zayıf karar verme, çok fazla yeme, sağlıksız yiyecek yeme, sigara içme ve alkol dahil olmak üzere sağlıksız alışkanlıklara katkıda bulunabilir. Sağlıksız bir kilo zaten kalp hastalığı ve kalp krizi için katkıda bulunan bir faktördür ve Uyku Apnesi de bu sorunu daha da şiddetlendiriyor.
Yüksek kalp hızı: Uyku Apnesi bir kişinin kalp atış hızını doğrudan etkiler. Bu ataklar nefes durması bölümlerinin dışında bile istirahat kalp atış hızında uzun süreli bir artışa neden olabilir. Artan bir kalp hızı, hipoksiye (vücudun dokularına oksijen miktarında bir eksiklik), kan akışında yükselmelere ve potansiyel olarak zararlı rahatsızlıklara neden olabilir.
İstatistikler şaşırtıcı. TÜİK Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016 'ya göre ölüm vakalarının %39,8’ini oluşturan dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer aldı. Bunu; %19,7 ile iyi ve kötü huylu tümörler, %11,9 ile solunum sistemi hastalıkları izledi. Dolaşım sistemi kaynaklı ölümlerin %40,5’ini iskemik kalp hastalığı oluşturdu Dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle gerçekleşen ölümlerin 2016 yılında %40,5’i iskemik kalp hastalığından, %23,6’sı ise serebro-vasküler hastalıktan kaynaklandı. Gerçekten korkunç kısmı ise bunların büyük çoğunluğunun Uyku Apnesi Sendromundan kaynaklı olduğunun düşünülmesi? Son yıllarda artan obeziteyle birlikte Uyku Apne Sendromuna sahip 12-13 milyon hasta olduğu tahmin edilmektedir. En önemli detay ise çoğu kişi bu hastalığın farkında bile değil. Başlangıçta horlama olarak ortaya çıkan Uyku Apne Sendromu çoğunlukla gözardı ediliyor. Sizin de horlamanız varsa veya OSAS'dan şüpheleniyorsanız hemen doktora başvurmalısınız. Dilerseniz riskinizi ölçümlemek için UYKU TESTİ adresinden online değerlendirmenizi yapabilirsiniz. Günümüzün başlıca CPAP cihazlarından basit yaşam tarzı değişikliklerine kadar, Uyku Apnesi hastaları kendilerine daha sağlıklı yaşam ve daha iyi uyku sağlamak için yapabilecekleri birçok şey vardır.
TÜİK verilerine buradan Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016 ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Uyku Apnesi kalp sağlığını nasıl etkiler?
Uyku Apnesi, oksijen seviyelerinin düşmesiyle adrenalin salgısını artırarak kan basıncını yükseltir. Bu durum, düzensiz kalp atışı ve istirahat kalp hızında artışa neden olarak kardiyovasküler sorunlara yol açabilir. Devam eden bu problemler kalp krizine yol açabilir ve vücut dokularında oksijen eksikliğine neden olabilir.
Uyku Apnesi düzensiz kalp atışına neden olur mu?
Evet, Uyku Apnesi olan kişilerde düzensiz kalp atışı eğilimi artar. Atriyal fibrilasyonun sıklığı ve şiddetinde veya düzensiz bir kalp atımında yükseliş görülebilir. Sağlıklı bireyler zaman zaman düzensiz kalp atışı yaşasa da, Uyku Apnesi hastalarında ileride kronik atriyal fibrilasyon olasılığı daha yüksektir.
Uyku Apnesi ve kilo arasında nasıl bir bağlantı vardır?
Kilolu bireylerin Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA) riskinin yüksek olduğu belirtilmiştir. Uyku Apnesi, yorgunluk ve aşırı uykululuk nedeniyle sağlıksız yaşam tarzı alışkanlıklarına yol açabilir. Bu durum, zayıf karar verme, sağlıksız yiyecekler yeme ve diğer kötü alışkanlıklarla kilo alımını tetikleyerek kalp hastalığı riskini daha da şiddetlendirir.
Uyku Apnesi olan kişiler ne yapmalı?
Horlama şikayeti olan veya Uyku Apnesi Sendromu'ndan şüphelenen kişilerin hemen doktora başvurması önerilir. Risk ölçümü için online değerlendirme yapılabilir. Erken teşhis ve tedavi, sağlıklı bir yaşam için kritik öneme sahiptir ve CPAP cihazları veya yaşam tarzı değişiklikleri ile daha iyi uyku sağlanabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Cihaz ve tedavi kararları için uyku hekiminize başvurun.