Uyku Felci
Paylaş 0
Uyku felci, uyandıktan hemen sonra veya uykuya dalmadan önce bedenin geçici olarak hareket edememesi durumudur. Halk arasında "kara basan" olarak da bilinen bu olay, beynin REM uykusuyla uyanıklık arasında yaşadığı ani bir geçiş dönemidir. Bu süreçte kişi bilinci açık olmasına rağmen kaslarını hareket ettiremez ve bazen halüsinasyonlar görebilir. Genellikle birkaç saniyeden bir dakikaya kadar sürer.
Uyku felci (Halk arasında "kara basan" olarak da bilinir), uyandıktan hemen sonra (hipnopompik felç olarak da bilinir) veya seyrek olarak, uykuya dalmadan hemen önce, bedenin geçici olarak hareket edememesi (felç olması) ile karakterize edilen bir durumdur
Uyurken aniden uyanıyorsunuz, bilinciniz tam olarak yerinde; ancak hareket edemiyorsunuz. Vücudunuzdaki hiçbir kası kımıldatamıyorsunuz. Adeta tüm vücudunuzun felç olduğunu hissettiğiniz ve öleceğinizi zannettiğiniz bu duruma “uyku felci” deniyor.
Uyku sırasında birçok insanın en az bir kere yaşadığı bu olay, beynin REM uykusuyla uyanıklık arasında yaşadığı ani bir geçiş dönemi. Uyku ve uyanıklık arasındaki bu dönemde bazı halüsinasyonlar da görülebiliyor. Oldukça korkutucu olan bu durum, genellikle birkaç saniyeyle bir dakika arasında sürüyor. Uyku felcini yaşayan kişiler bu süreyi genellikle daha uzun hissediyorlar.
Beynin bir tür karışıklığından kaynaklanan bu durum, vücudun her tür pozisyonunda meydana gelse de, en sık olarak sırtüstü pozisyonda uyurken oluyor. Nedeni tam olarak bilinmeyen uyku felcinin, genellikle çok yorgunken ya da uykunun az alındığı durumlarda oluştuğu düşünülüyor. Uyku düzeninin bozulduğu, vücudun biyoritminin aksadığı dönemlerde de uyku felci yaşanabiliyor.
Yoğun stres zamanlarında ya da psikolojik sorunlar yaşayan kişilerde daha sık görüldüğü belirtiliyor. Bazı sakinleştirici ilaçlar kullanan kişilerde uyku felci görülme olasılığı, normale göre 5 kat daha fazla. Uyku felci yaşayanların yaklaşık üçte birinde, gün içinde panik atak olduğu belirlenmiş.
Uyku felci, bir hastalık değil. Kişiye çok büyük bir ölüm korkusu yaşatsa da, hiçbir zararı yok. Ancak insanı korkutan bu durumun yaşanmaması için alınabilecek bazı önlemler bulunuyor. En önemlisi, yeterince uykuyu almak. Mümkün olduğunca stresten uzak durmak ve uyku düzenini korumak da önemli.
Sık sorulan sorular
Uyku felci nedir?
Uyku felci, uyandıktan hemen sonra veya uykuya dalmadan önce bedenin geçici olarak hareket edememesidir. Halk arasında "kara basan" olarak bilinen bu durum, beynin REM uykusu ile uyanıklık arasındaki ani geçişinden kaynaklanır. Bilinç açıkken hareket edememe ve bazen halüsinasyonlar görülebilir; genellikle birkaç saniye ile bir dakika sürer.
Uyku felci neden olur?
Uyku felcinin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, beynin bir tür karışıklığından kaynaklandığı düşünülür. Genellikle çok yorgunluk, az uyku, bozuk uyku düzeni, yoğun stres veya psikolojik sorunlar gibi durumlarda ortaya çıkabilir. Bazı sakinleştirici ilaçların kullanımı da uyku felci görülme olasılığını artırabilir.
Uyku felci tehlikeli midir?
Uyku felci, kişiye büyük bir ölüm korkusu yaşatsa da aslında bir hastalık değildir ve hiçbir zararı yoktur. Oldukça korkutucu olan bu durum, beynin uyku ve uyanıklık arasındaki geçişte yaşadığı geçici bir karışıklıktır. Genellikle birkaç saniye ile bir dakika içinde kendiliğinden sona erer, ancak kişiler bu süreyi daha uzun hissedebilir.
Uyku felcini önlemek için neler yapılabilir?
Uyku felcinin yaşanmaması için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır. En önemlisi, yeterli uykuyu almak ve uyku düzenini korumaktır. Mümkün olduğunca stresten uzak durmak, vücudun biyoritminin aksamasını engellemek ve psikolojik sorunlar yaşayan kişilerde daha sık görüldüğü için bu durumları yönetmek de önemlidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Cihaz ve tedavi kararları için uyku hekiminize başvurun.
